SAĞLIK KÖŞESİ

SAĞLIK KÖŞESİ

10 Eylül 2019 00:08:00

Buğday alerjisi

Dr. Öğr. Üyesi Fatma Elif YILDIRIM

SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Cilt Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı

SANKO Üniversitesi Sani Konukoğlu Uygulama ve Araştırma Hastanesi Cilt Hastalıkları Uzmanı

Buğday, alerjiye neden olan en yaygın besinlerden biridir. Çoğunlukla çocukları etkilemekle birlikte, yetişkinlerde de görülen buğday alerjisinde Türk mutfağında tahıl ürünlerinin çok kullanılması nedeniyle doğru tanı çok önemlidir. Buğday alerjisi için birincil tedavi yöntemi buğday içeren ürünlerden kaçınmaktır.

Buğday alerjisi en sık görülen 8 alerjenden biridir ve alerji buğdayda bulunan proteinlere karşı görülür. Buğdaydaki albümin, globulin, gliadin ve glüten gibi proteinlerden herhangi birisi alerjiye neden olabilir.

Buğday alerjisi diğer besin alerjilerinde olduğu gibi küçük çocuklarda daha yaygın görülür. Alerjik reaksiyon vücudun bağışıklık sisteminin o maddeyi farklı algılaması sonucunda olur.

Buğday alerjisi belirtileri

Buğday alerjisi gelişen kişide deri, mide, bağırsak, solunum sistemi ile ilgili rahatsızlıklar görülebilir.

Ciltte kabarma, kaşınma, döküntü, burunda tıkanıklık, nefes darlığı, kusma, mide bulantısı ve kramp gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Nadiren hayatı tehdit edebilen alerjik reaksiyona yol açabilmektedir.

Buğday alerjisindeki diyet, çölyak hastalığında kullanılan glütensiz diyet ile benzerlik gösterir. Buğdayda ve diğer tahıllarda bulunan, yapışkanımsı bir protein olan ‘glüten’ sindirim reaksiyonlarına neden olabilir.

Glütene bağlı bu reaksiyon buğday alerjisinden farklılık gösterebilir. Çölyak hastalığı buğday proteinlerinden sadece glüten isimli proteine karşı ince bağırsakların gösterdiği aşırı bir bağışıklık cevabı olup buğday alerjisi değildir.

Buğdaya karşı alerjik olmayan reaksiyonlar

Buğday alerjisi veya çölyak hastalığı bulunmadan da vücut buğdaya reaksiyon gösterebilir. Buğday tüketilmeyince azalan hafif mide ve bağırsak şikayetleri varlığında akla gelebilir. Buğday ve çavdarda bulunan bir lif türünden kaynaklanmaktadır. Bu lifler gaz sancısı ve ishale yol açabilir.

Buğday tozu alerjisi

Bazı kişilerde buğday tüketiminde sorun yaşanmamasına rağmen tozuna maruziyette saman nezlesi, astım atağı, egzamanın kötüleşmesi gibi olumsuz etkiler görülebilir,  tedavisi ise maruziyetin kesilmesidir.

Buğday alerjisinin tedavisi 

Buğday alerjisi için birincil tedavi yönteminin buğday içeren ürünlerden kaçınmak tır. Alerjik reaksiyon ortaya çıktığı takdirde hekim tarafından alerjiye yönelik ilaçlar verilebilir. 

Buğday nelerde bulunur? 

Türkiye’de üretilen tahıl ürünleri ve unlu mamullerin çoğu buğday içerir. Sos, çorba, makarna, kuskus, bulgur ve irmik buğdaydan üretilmektedir. Glüten içerikli tahılların pek çok üründe bulunabilmesi sebebiyle gıdaları satın alırken içeriklerinin kontrol edilmesi önemlidir. 

Buğday alerjisi olanlar ne yiyebilir? 

Et, balık, kabuklu deniz ürünleri, süt, yumurta, meyve, fındık, sıvı yağ veya sebzede buğday proteini bulunmamakta birlikte tüketilebilecek ürünler: 

Mısır, pirinç, patates unu, karabuğday, teff, kinoa ve darı gibi tahıl ürünleri glüten içermediğinden buğday, çavdar ve arpa yerine kullanılabilir. Birçok kişi glütensiz yulafı da tolere edebilirler. Glüten içermeyen un karışımları, makarna, kurabiye ve kahvaltılık gevrekler kullanılabilir. Bu ürünlerin bazılarında buğday nişastası bulunmakla birlikte buğday proteininin miktarı çok az olduğundan buğday alerjisi olanlarda sorun yaşanmayabilir.  

Beslenme 

Türk mutfağında tahıl ürünlerinin çok kullanılması nedeniyle doğru tanı çok önemli önemlidir.

Glütensiz ekmek ve gevrekler gibi glüten içermeyen hazır gıdalar genellikle pirinç, mısır, patates ve buğday nişastasından üretilmektedir. Nişasta içeren ürünlerde daha az lif ve besin maddeleri bulunduğundan diyette tek başına kullanılması kabızlık ve beslenme yetersizlikleri riskini artırabilir. Glüten içermeyen tahıl ürünlerinden besin açısından zengin olanlar arasında darı, karabuğday ve kinoa bulunmaktadır. Ekmek bu tür malzemeler kullanılarak yapılabilir ve lif içeriğini arttırmak için lif, pancar küspesi ve tohumlar eklenebilir.

Yorum yap

Yazarın Diğer Yazıları