SAĞLIK KÖŞESİ

SAĞLIK KÖŞESİ

8 Ocak 2019 08:57:00

Göğüs ağrısı

 Göğüs ağrısı diğer tüm ağrılar gibi birçok önemli hastalığın ilk göstergesi olarak ortaya çıkabilir. Bu ağrı kalpten ya da farklı bir rahatsızlıktan kaynaklanabileceği için üzerinde önemle durulması gerekir.

 

Birçok farklı neden göğüs ağrısına yol açmaktadır. Bu nedenler kardiyak olan ve kardiyak olmayan nedenler olmak üzere iki grupta toplanabilir.

 

KARDİYAK OLMAYAN NEDENLER

Kalpten kaynaklanmayan birçok neden göğüste ağrı medyana getirebilmektedir.

 

Akciğer Emboli

Akciğer embolisi, akciğer arterlerinin bir kan pıhtısı ile tıkanması sonucunda oluşmaktadır. Derin nefes alma, öksürükle başlayan ya da şiddetlenen keskin bir göğüs ağrısı da yaşamsal tehlikesi olan bu durumun belirtileri arasında olabilmektedir. Nefes darlığı, kalp atışının hızlanması, endişe ve baygınlık hissi gibi belirtiler görülebilir. Yakın zamanda cerrahi müdahale veya hareketsizlik gibi hazırlayıcı risk faktörleri olmadan akciğer embolisinin meydana gelmesi nadirdir. 

 

Plörezi (Akciğer zarında sıvı birikmesi)

Nefes alındığında, öksürüldüğünde ya da göğüste daha da artan keskin ve lokalize bir ağrı oluştuğu takdirde buna akciğer zarında biriken sıvı neden olabilmektedir. Plörezi, zatürree ya da nadiren lupus benzeri otoimmün hastalıklar gibi çeşitli hastalıklar neticesinde meydana gelebilir. Otoimmün hastalık, vücudun savunma sisteminin vücudu yok etmeye çalışmasıdır.

 

Akciğere Bağlı Diğer Durumlar

Akciğer kollapsı (büzüşmesi), akciğere kan taşıyan arterlerde kan basıncının yüksek olması ve astım gibi rahatsızlıklar da göğüste ağrıya neden olabilmektedir.

 

Yutma bozuklukları

Ağızdan mideye kadar giden yemek borusu hastalıkları, yutmanın güçleşmesine ve ağrılı olmasına yol açabilir. Bu hastalıklardan biri,  yemek borusu spazmı olup göğüs ağrısı olan hastaların küçük bir grubunu oluşturur. Bu durumda olan hastalarda, yemek borusunun normalde yemeği aşağı doğru ileten kasları, yutma esnasında düzensiz çalışır. Bu durum ağrılı kas spazmlarına neden olur. Kardiyak sorunlarda da ağrıyı yatıştıran nitrogliserin yemek borusu spazmlarını da giderilebildiğinden, bu durum sıklıkla kardiyak sorunlarla karıştırılabilir. Diğer bir yutma bozukluğu ise göğüs ağrısından yakınan küçük bir hasta grubunu etkileyen akalazyadır. Bu durumda, yemek borusunun altında bulunan kapak açılmaz ve yemeğin düzgün bir şekilde mideye girmesi sağlanamaz. Bunun yerine yemek, ağrıya neden olacak şekilde yemek borusuna doğru geri döner. Yutmayla beraber olan ağrı, midedeki yanma hissine eşlik edebilir.

 

Mide yanması

Mide asidinin, ağızdan mideye doğru giden yemek borusuna yükselmesi, göğüs kemiğinin arkasında ağrılı ve yakıcı bir şekilde yanma ve ekşime hissine neden olabilir. Çoğu zaman, ağızda ekşi bir tat ve yemeğin tekrar ağzımıza gelmesi bu yanma hissine eşlik eder. Midede yanmaya bağlı göğüs ağrısı genellikle yemekten sonra ortaya çıkar ve birkaç saat devam edebilir. Bulgu ve belirtiler genellikle öne doğru eğildiğinizde ya da yattığınızda ortaya çıkar.

 

Panik atak

Şiddetli bir korkuyu takip eden göğüs ağrısı, hızlı kalp atışı, hızlı nefes alıp verme, terleme ve nefes darlığı gibi belirtilerde bir endişe tablosu olan panik atak geçirilme riski yüksektir.

 

Kostokondri

“Tietze Sendromu” olarak da bilinen “Kostokondri”nin göğüs kafesindeki kıkırdak dokunun ve kaburgaların göğüs kemiğine bağlantısını sağlayan kıkırdak dokunun iltihaplanmasıyla ortaya çıkmaktadır.

 

Kostokondriden kaynaklanan ağrı, aniden ortaya çıkıp kalp krizi geçirdiğinizi düşündürecek kadar şiddetli olabilir ancak ağrının yeri farklıdır. Kostokondri, göğüs kafesine veya göğüs kafesine yakın kaburgaların üzerine basınç uygulamak ağrıya neden olur. Kalp krizindeki ağrı daha yaygın olur ve göğüs kafesi genellikle hassas değildir.

 

Ağrıyan kaslar

Kişi sağa sola döndüğünde veya kollarını kaldırdığında kaslara bağlı göğüs ağrısı duyabilir. Fibromiyalji (inatçı adale ağrıları, yorgunluk ve vücutta bazı hassas ağrılı noktalarla karakterize bir hastalık) gibi kronik ağrı sendromları, kaslara bağlı inatçı ve devamlı göğüs ağrısına neden olabilir.

 

Zedelenmiş kaburgalar veya sıkışmış sinirler

Zedelenmiş veya kırılmış bir kaburga, sıkışmış bir sinirin de lokalize ve keskin bir göğüs ağrısına neden olabilir.

 

Zona

Sinir ucu iltihabıyla oluşan Zona hastalığına suçiçeği virüsü sebep olur. Zona; ağrı ile birlikte sırttan göğüs duvarına kadar uzanan bir ağrılı kabarcıklar kuşağının oluşmasına neden olabilir.  Bu keskin ve yanıcı ağrı, kabarcıklardan birkaç saat önce olabileceği gibi bir gün öce de ortaya çıkabilir.

 

Safra kesesi, pankreasa ilişkin sorunlar ve kanser

Safra taşları, safra kesesi ya da pankreas iltihabının göğse doğru yayılan şiddetli bir karın ağrısına neden olabilir. Yine aynı şekilde göğsü ilgilendiren veya vücudun başka bir tarafından yayılmış olan kanserin de ender olarak göğüs ağrısına neden olabilir.

 

KARDİYAK NEDENLER

 

Kalp Krizi

Kalp krizine, kan pıhtısının kan dolaşımını tıkaması sonucu kalp kasına kan gitmemesi, göğüste birkaç dakikadan uzun süren basınç ve dolgunluk hissi veya sıkıştıran ya da ezen bir ağrı neden olabilir. Ağrı sırta, boya, çeneye, omuzlara, kollara özellikle de sol kola yayılabilir. Ayrıca nefes darlığı, terleme, baş dönmesi ve bulantıyı olabilir. Göğüs ağrısına bu belirtilerin hepsi ya da bazıları eşlik edebilir veya hiçbiri eşlik etmeyebilir.

 

Anjina

Anjina, kalbe yetersiz kan gelmesi sonucu meydana gelen geçici göğüs ağrısıdır. Kalbe kan taşıyan arterlerde yağ birikintileri oluşmasıyla daralma olabilir ve özellikle de efor esnasında geçici olarak kalbe kan gidişi kısıtlanabilir.

 

Kalbe kanın kısıtlı olarak gelmesi, tekrarlayan göğüs ağrısı nöbetlerine neden olabilirken, Anjina, çoğu zaman göğüste basınç veya sıkışma olarak tarif edilir. Genellikle fiziksel ya da duygusal stresle birlikte ortaya çıkar. Bu stresli aktivite sona erdiğinde ağrı, genellikle birkaç dakika içinde kaybolur.

 

Prinzmental Anjina

Koroner spazmı olarak da adlandırılan prinzmental anjinanın, göğüste çeşitli derecelerde rahatsızlıklar meydana getirebilir. Bu durumda kalbe kan sağlayan koroner arterlerde spazm olur ve geçici olarak kalbe kan akışını durdurur. Koroner arter spazmı kendiliğinden oluşabileceği gibi, nikotin veya kafein gibi herhangi bir uyarıcı faktörle de tetiklenebilir. Göğüs ağrısı nöbetleri meydana getiren koroner arter spazmı, efor sırasında veya istirahat halinde ortaya çıkabilir.  Spazm, sizi uykunuzdan bile uyandırabilir. Bu durum, koroner arterlerde yağ birikintileri sonucunda koroner hastalığı ile birlikte ortaya çıkabilir.

 

Perikardit (Kalp zarı iltihabı)

Kalp zarı iltihaplanması da göğüs ağrısına neden olmaktadır. Göğüs ağrısına neden olabilen diğer sorunlar arasında, çoğu zaman viral bir enfeksiyona bağlı olarak kalbinizin etrafını çevreleyen zarın kısa süreli iltihaplanması bulunmaktadır. Perikardit, göğsün ortasında keskin ve yırtıcı bir ağrıya neden olur. Bunun yanı sıra ateşiniz de olabilir ve kendinizi yorgun, halsiz ve bitkin hissedebilirsiniz.

 

Aort Diseksiyonu (Aort yırtılması)

Aort yırtılması nadiren görülmekle birlikte, hayati tehlikesi çok yüksek olan göğüs ağrılarındandır. Bu yırtılma kalbinizdeki ana atar damarı ilgilendirir. Damarın iç tabakalarının ayrılması ve kanın da bu tabakaların arasına girmesiyle damar zorlanır; sonuç olarak ani ve yırtıcı bir göğüs ve sırt ağrısı ortaya çıkar. Aort yırtılması, göğse ani bir darbe sonucunda veya kontrol edilemeyen yüksek tansiyonun bir komplikasyonu olarak da ortaya çıkabilir.

 

Sendrom X ve endotel disfonksiyonu da göğüs ağrısına yol açabilen diğer kardiyak nedenlerdir.

 

Doktora Başvurma Zamanı

Göğüsteki ağrının şiddeti ne olursa olsun neden kaynaklandığını bilmek tam olarak mümkün değildir. Ağrı bir yanma kadar basit ya da bir kalp krizi gibi çok ciddi bir nedene bağlı olabilir.

 

Açıklanamayan ve inatçı bir göğüs ağrısı, göğüste basınç veya sıkışma hissi olduğu durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Özellikle nefes darlığı, terleme, bulantı, baş dönmesi, göğüsten boyna, kollardan birine ya da her ikisine yayılan ağrı gibi bulgu ve belirtiler varsa hiç vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınması gerekiyor. Acil yardım, hayat kurtarabilir veya sağlıkla ilgili ciddi bir problem olmadığı konusunda rahatlamanıza neden olur.

 

TARAMA VE TANI

 

Göğüs ağrısıyla hastaneye başvurulması durumunda acil servis odasında veya göğüs ağrısı merkezinde, kişinin kan basıncı, nabız ve ateşinin ölçülerek, kalp grafisi çekilerek, doktorun göğüs ağrısı hakkında soru sorarak tanı koymaya çalışır.

 

Göğüs ağrısının her zaman kalp krizine işaret etmeyebilir. Kalp krizi kişinin yaşamını tehlikeye sokabileceğinden acildeki doktorlar ilk önce bunu kontrol ederler. Doktorlar ayrıca, hayati tehlikesi olan pulmoner emboli gibi akciğere bağlı durumları, aort yırtılması veya akciğer kollapsını da araştırırlar.

 

Göğüs ağrısının nedenini değerlendirmede kullanılan testler:

Elektrokardiyogram (EKG)

Bu test, kalp krizinin yanı sıra diğer kalp problemlerinin teşhisinde yardımcı olabilir. Cilde bağlı elektrotlar yardımıyla kalpteki elektriksel aktiviteyi kaydeder. Kalp hızı, ritmi ve kalpten geçen elektrik iletileri ekranda görülür veya kağıda basılı dalgalar olarak kaydedilir. Zedelenmiş kalp kası, elektriksel uyarıları tam olarak iletemeyeceğinden EKG, kalp krizinin önceden gerçekleştiğini veya halen devam ettiğini gösterebilir.

 

Ekokardiyografi

Ekokardiyografi, ses dalgalarını kullanarak kalbin video görüntüsünü oluşturur. Bu görüntü, kalp problemlerini teşhis etmede yardımcı olabilir.

 

Efor Testleri

Bu testler, herhangi bir efor esnasında kalbin veya kan damarlarının nasıl cevap verdiğini ve ağrının kardiyak nedenlere bağlı olup olmadığını değerlendirir. Çeşitli efor testleri mevcuttur. Kişinin EKG’ye bağlıyken yürüme bandında yürümesi, sabit bir bisiklette pedal çevirmesi istenebilir veya intravenöz bir ilaç verilerek egzersizde olduğu gibi kalp uyarılabilir. Ayrıca, efor testlerine ek olarak, ultrasonografi veya radyoaktif madde kullanılarak kalbin görüntülenmesi sağlanabilir.

 

Kan Testleri

Doktor, kalp kasında normalde bulunan bazı enzimlerin yükselip yükselmediğine bakmak için kan tetkikleri isteyebilir. Kalp krizinden sonra kalp hücrelerinde oluşan hasar, birkaç saat sonra bu enzimlerin kana sızmasına neden olabilir.

 

Göğüs Röntgen Filmi

Göğüs filmi, akciğerlerin durumunun, kalbin ve ana kan damarların büyüklüğünün ve şeklinin kontrol edilmesini sağlar. Doktorlar ayrıca bu filmden göğüste herhangi bir tümör olup olmadığını kontrol etmek için de yararlanabilir.

 

Nükleer Tarama

Bu test, daralmış bir kalp arteri gibi göğüs ağrısına neden olan kardiyak nedenleri ararken yardımcı olur. Çok az miktarda talyum veya sestamibi gibi radyoaktif bir madde kan dolaşımına enjekte edilir. Özel kameralar, kalp ve akciğerlerde dolaşan bu radyoaktif maddeyi tespit edebilir.

 

Koroner Anjiyografi

Bu tetkik, kalbe giden farklı arterlerdeki daralma veya tıkanmayı tespit etmeye yardımcı olur. Sıvı bir boya, genellikle bacaktaki bir arterden içeriye sokularak, kalpteki ince arterlere giden ince uzun bir boru olan bir kateter yardımıyla, kalpteki arterlere zerk edilir. Boya, arterlere doldukça X ışınları ve videoda görünür hale gelirler.

 

Elektron Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (EIBT)

Çok hızlı bilgisayarlı tomografi taraması olarak da bilinen bu tetkik, arterlerdeki kalsiyuma dair belirtileri arar. Arterlerde kalsiyum belirtisi, kalsiyumun yanında yağ birikintilerinin de oluşabileceği ve kalbe kan götüren arterleri de tıkayabileceğine işaret eder.

 

Manyetik Rezonans Görüntülemesi (MR)

MR testi, manyetik alanları ve radyo dalgalarını kullanarak vücudun kesitlerini gösteren bir görüntüleme sistemidir. Yeni çalışmalar, göğüs ağrısının kalpten ileri gelip gelmediğini anlamada MR’ın etkili olabileceğini ileri sürmüştür.

 

Endoskopi

Bu tetkikte, ince esnek bir cihaz kameraya bağlı olarak boğazdan geçirilir. Yemek borusunu ve mideyi görme imkânı sağlayarak göğüs ağrısına neden olabilecek mide ve yemek borusu problemlerini kontrol etme olanağını sunar.

Yorum yap

Yazarın Diğer Yazıları