ZEKERİYA ASLAN

ZEKERİYA ASLAN

6 Nisan 2021 00:08:00

HAMMADDE FİYATLARI ARTMAYA DEVAM EDER Mİ?

PVC, PP İplik, Jüt İplik, pamuk ipliği, diğer iplik çeşitleri, ham yağ, buğday, sunta, mdf gibi tüm hammadde fiyatlarında 2020/Ocak ayına göre %100’ün üstünde artışlar olmuştur.

Bu fiyat artışlarından dolayı PVC hammaddesinde %85 dışa bağımlı olan yerli firmalar zorluklar yaşamaktadır. PVC’deki tedarik sorunu ve yüksek seyreden fiyatlar, Çinli firmaların ‘Yeni Yıl’ dönüşünden sonra ithal edeceği hammadde miktarına göre şekillenmektedir.

Dünyanın en büyük PVC hammadde üretici firmalarının üretimde kesintiye gitmesi küresel ölçekte tedarik sorununa ve fiyat artışı yaşanmasına neden olmaktadır. Ocak 2020’de uluslararası piyasada tonu 850 ila 900 dolar arasında işlem gören PVC fiyatları, 2020’nin ikinci yarısından itibaren yaşanan arz sıkıntısı nedeniyle hızla yükselmeye başladı. Haziran ayında 800-850 dolar olan fiyatlar eylülde 1200 ila 1250 dolara kadar çıktı. 2020 yılı sonunda ise uluslararası piyasalarda PVC’nin ton başına fiyatı 1600 doları buldu.

Yine, Covid-19 nedeniyle tedarik zincirinde kopmalar, uluslararası navlun fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Daha önce ton başına 40 dolar olan navlun fiyatları 200 doların üzerine çıktı. Aşırı artan navlun fiyatlarından PVC fiyatları da doğal olarak etkilendi.

PVC hammaddesinde en büyük ithalatçı olan Çin’in yeni yıl tatilinden sonra atacağı adımlar, tedarik ve fiyat artışının yönünü belirleyecek. Özellikle üretici büyük şirketler Çin’in izleyeceği politikaya göre kendini konumlandırıyor. COVID-19 salgınında birinci dalganın pik yaptığı ikinci çeyrekte imalatçılar, tedarik zincirinin kopmasıyla birlikte hammadde açısından stoksuz yakalandı. İmalatçıların ikinci ve üçüncü dalgada hammaddesiz kalmamak için stok yapmak amacıyla ek taleplerde bulunması da fiyatlar üzerinde da yukarı yönlü bir baskı oluşturdu.

Türkiye’de PVC hammaddesi üreten tek tesis Petkimdir. Petkim’in mevcut üretim kapasitesi yılda 150 bin tondur. PVC hammadde sektöründe, 2020'in 10 ayında 113 bin ton üretim, 651 bin ton ithalat, 31 bin ton ihracat ve 893 bin ton da yurtiçi tüketim gerçekleşti. Firmalar, fiyatlarda yaşanan %100’lük artışa rağmen hammadde bulmakta zorlanmaktadır.

PVC hammadde üreticisi firmalar salgın ile birlikte mücbir sebep ilan ederek üretimde kısıtlamaya gitmiştir. Bu da hammadde fiyatlarını yüzde 100 artırmıştır. Üretim kısıtlaması sebebiyle talep karşılanamamaktadır. Termin süreleri bir hayli uzamıştır. Kısa ve orta dönemde üretici firmaların sıkıntılı bir dönem olacaktır.

Küresel bir krizle karşı karşıya olmamızdan ötürü, doğal olarak geç yükleme, yüklememe, hammadde fiyatlarında artış gibi çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Karantina sonrasındaki süreçte bastırılmış talep patlaması tedarik sorununa yol açmıştır. Üreticilerin mücbir durum  ilanlarıyla kısıtlı PVC arzı, talebin artmasıyla birlikte fiyatları yükseltmiştir.

PVC fiyatlarının normalleşmesi, arz şokunun sonlanmasına ve navlun maliyetlerinin makul bir seviyeye düşmesine bağlıdır.

Küresel PVC arz şokunun bu yılın sonuna devam etmesi beklenmektedir. Navlun maliyetlerinin de yılın sonuna kadar düşmeyeceği öngörülmektedir.

İthalatta Çin ihracatta ABD başta

Dünya toplam PVC ithalatı yılda ortalama 15 milyon ton ve 20 milyar dolar olarak gerçekleşmekte, 10 ülke toplam ithalatın %53’ünü sağlamakta, Hindistan, Çin, İtalya, Almanya ve Türkiye en çok PVC ithalatı yapan ülkeler arasında yer almakta, Türkiye, toplam dünya ithalatından yaklaşık yüzde 5 pay alarak beşinci büyük ithalatçı ülke konumunda bulunmaktadır. İhracatta ise 10 ülke toplam ihracatın %75’ini gerçekleştirmekte, ABD, Tayvan, Almanya, Fransa ve Japonya en çok PVC ihracatı yapan ülkeler arasında yer almakta, Türkiye, toplam dünya ihracatından yaklaşık % 0,2 pay sağlamakta, 40’ıncı ihracatçı ülke konumunda yer almaktadır.

 

Yorum yap

Yazarın Diğer Yazıları