SAĞLIK KÖŞESİ

SAĞLIK KÖŞESİ

13 Mart 2018 00:23:00

Kireçlenme

Halk arasında kireçlenme olarak adlandırılan “Osteoartrit’’ ya da “Dejeneratif eklem hastalığı’’ eklemi koruyan kıkırdağın zedelenerek yeni ve düzensiz eklem oluşması olarak tanımlanabilir.

 

Tüm eklemlerde görülebilen kireçlenme en sık karşılaşılan eklem hastalığı olup, en çok diz, bel, boyun, kalça, el ve ayakta oluşmaktadır.

 

Kireçlenme çok ağrılı ve insan hayatını kısıtlayıcı olabileceği gibi, hafif seyrettiği durumlarla da karşılaşılabilir. Zamanla eklemle ilgili bütün oluşumları etkiler. Buna kemikler ve yumuşak dokular da dahildir. Hızlı bir ilerleme göstermediği için hastanın etkilenmesi yıllar sürebilir.

 

Kireçlenmenin eklem kıkırdağının yapısında bozulma, aşınma, incelme ve hatta eklem kaybına dahi neden olabilir, ancak hastalık her hastada aynı ağırlıkta seyretmez.

 

Kireçlenme (Osteoartrit) nedenleri

Kireçlenmenin birçok nedeni olabilir. Yaş, genetik faktörler, mesleki zorlanma, eklem operasyonları, travmalar, eklemlere aşırı yüklenme ve duruş bozukluklarının en önemli etkenlerdir.

 

Aşırı kilo da kireçlenmenin ilerlemesinde büyük rol oynamaktadır. Kireçlenmenin ortaya çıkmasında etkisi olan faktörleri:

Yaş

40 yaşından önce çok nadir olarak görülen osteoartrit, genellikle 50 – 60’li yaşlarda başlar.

 

Kilo

Aşırı kilo özellikle dizde ve kalçada eklemlere aşırı yük binmesine sebep olduğu için osteoartritin en önemli sebeplerindendir. Aşırı kilolu hastaların tedavisi de zor olmaktadır.

 

Cinsiyet

Dizde ve ellerde oluşan osteoartrit kadınlarda daha sık görülür.

 

Genetik (Kalıtım)

Osteoartrit genetik (kalıtsal) bir hastalık olmamakla birlikte, bazı türlerinde genetiğin etkisi çok belirgin şekilde görülür.

 

Eklemlerin Yanlış Kullanılması

Şehrimiz ve bölgemizde özellikle diz eklemleri çok yanlış kullanılmaktadır. Yer sofrası, alaturka tuvalet, diz üstüne çökerek yerleri silme, bağdaş kurma veya dizi katlayarak altına alma alışkanlıkları, diz eklem kıkırdaklarının ve diz eklem içindeki menisküslerin ezilmesi ve yırtılmasına sebep olur.

 

Eklem Bozuklukları

Doğuştan gelen (kalça çıkığı gibi) veya kaza travma gibi sonradan oluşan yapısal bozukluklar osteoartritin sebepleri arasındadır.

 

Mesleki Nedenler

Eklemlerin mesleğe bağlı olarak (ağırlık kaldırma gibi) aşırı kullanılması da erken dönemde osteoartrit oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

 

Eklem Hastalıkları

Eklemlerde görülen bir takım iltihabi hastalıklar da kimi zaman yapısal bozukluklara sebep olmaktadır.

 

Kireçlenmenin (Osteoartrit) belirtileri

Kireçlenmenin en önemli belirtisi eklemde görülen ağrı ve sertlik halidir. bu belirtilerin başlangıçta dinlenmeyle geçer ancak ilerlemiş durumlarda şiddetlenerek süreklilik kazanır.

 

Eklemler sertleştikçe ağrının şiddetinin artar ve hasta günlük işleri bile yapamaz hale gelir. Hasta oturup kalkamaz, merdiven inip çıkamaz hale gelir. Dinlenme durumunda da ağrılar devam eder. Hareket esnasında eklemlerden ‘çıtırtı’ sesleri duyulabileceği gibi kaslarda kramplar görülebilir. Eklemlerde sıvı artışına bağlı olarak şişlikler meydana gelebilir.

 

Tanı

Ailede herhangi bir eklem hastalığı öyküsü, daha önceki sakatlanmalar ve muayene sonuçları kireçlenme tanısını güçlendirmekle birlikte, eklemlerin röntgen filmlerinin çekilmesi tanı koymada yardımcı olacaktır. Yapılacak bir takım laboratuvar tetkikleri kireçlenmenin romatizmal hastalıklardan ayırt edilmesini sağlayacaktır.

 

Türleri

1. Dizi tutan kireçlenme

2. El parmaklarını tutan kireçlenme

3. Kalçayı tutan kireçlenme

4. Ayak eklemlerini tutan kireçlenme

5. Omurgayı tutan kireçlenme.

 

Önlemler

Kireçlenmeyi önlemenin en iyi yollarından biri kişinin boyuyla kilosunu sağlıklı bir oranda tutmasıdır. Kireçlenmeden etkilenen bölgeye yönelik egzersizler de olumlu sonuçlar verecek, hastanın yaşam kalitesi artacaktır.

 

Tedavi

Kireçlenme tedavisindeki ilk adım hastanın eğitimidir. Hastalığı konusunda bilinçlendirilen hastaya aşırı kiloluysa kilo vermesi, ağrılı dönemlerde ise istirahat önerilir. Şişlik döneminde soğuk tedavi, eski (kronik) vakalarda kaplıca tedavisi uygundur.

 

İlaç tedavisi

Kireçlenmedeki ilaç tedavisinde amaç eklem ağrısını azaltarak, hastanın eklem hareketliliğini biraz rahatlatmaktır. Kireçlenmeyi önlemeye yönelik bir ilaç bulunmamaktadır.

 

Diz içi enjeksiyon

bu tedavi yönteminin eklem yüzeylerini örterek, semptomatik iyileşme sağlar.

 

Yardımcı cihazlar

Kireçlenme rahatsızlığı bulunan hastalar hayatını kolaylaştırmaya yönelik cihazlar kullanmaktadır. Baston ve koltuk değneğinin osteoartritli hastaların hareket kısıtlılığının telafi edilebilmesi açısından kolaylık sağlar.

 

Artroskopik tedavi

“Anahtar deliği ameliyatı” olarak da adlandırılan artroskopi, küçücük tüplerin eklem içerisine yerleştirilmesi için uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Optik bir sistemdir ve görüntüler büyütüldüğü için eklem içi detaylı olarak incelenebilir. Daha çok genç hastalarda uygulanır. Artroskopik tedavi yaşlı hastalarda ise eklem içini temizleme ve yıkama amaçlı yapılır.

Artroplasti

Artroplastinin zarar gören bir eklemin cerrahi operasyonla tekrar iş görebilir hale getirilmesidir. Rezeksiyon artroplastisi, interpozisyon artroplastisi, parsiyel endoprotez artroplastisi, total endoprotez artroplastisi şeklinde uygulanır. Osteoartritte genelde total endoprotez artroplastisi kullanılmaktadır. Bu bir nevi eklem yüzeylerini kaplama ameliyatıdır. Sonuçları çok yüz güldürücüdür.

Osteotomi

Osteotominin kemiğin kesilmesi ameliyatıdır. Bu tedavinin bacağın kötü kaynamış kırıklarını, dizilim bozukluklarını düzelterek, bacaklara sağlıklı yüklenmeyi sağlamak amaçlı uygulanmaktadır.

Yorum yap

Yazarın Diğer Yazıları