Talip Öztürk

Talip Öztürk

16 Mayıs 2018 00:00:00

Paramız pul oldu

Enflasyon ve yükselen dolar karışında TL adeta pul oldu. 200 TL ile alabileceğimiz döviz miktarı 10.5 yılda 130 dolardan 46 dolara gerilerken, 84 dolarlık kayıp yaşadık.

Vatandaşın cüzdanlarda görmeye pek alışık olmadığı 200 TL'lik banknotlar tedavüle girdiğinde havasından geçilmiyordu. Aradan geçen 10.5 yılda ise 200 TL, dolar karşısında eridi. Geçen 10.5 yıl içinde toplam tüketici enflasyonu yüzde 76.7'yi bulurken, halkın alım gücü çok daha fazla değer yitirdi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) tüm ödemelerde referans olarak kabul edilen ve mahkemelerin de borç ve alacak hesaplarında kullandığı hesaplama aynı zamanda TL'nin yaşadığı erozyonu da gözler önüne serdi.

Öyle ki; 2009 yılında 200 lira borç alan bir vatandaşın, TÜİK'in ‘Parasal Değerleri Güncelleme Aracı' ile yapılan hesaplamaya göre 426.08 TL ödemesi gerekiyor.

Piyasalardaki en büyük banknot olan 200 TL, 1 Ocak 2009'da vatandaşların cüzdanlarına girdi. O tarihte dolar 1.5367 lira seviyesindeydi. Vatandaş, 200 TL ile döviz bürosuna gittiğinde tam 130 dolar satın alabiliyordu. Bugün itibarıyla dolar 4.3080 TL yükseldi. 200 TL ile alabileceğimiz döviz miktarı da 84 dolar eksilerek 46 dolara geriledi. 10.5 yıl önce 200'lük banknotla alabildiğimiz 130 dolar için artık 2 adet 200'lük, bir adet 100'lük, 1 adet 50'lik ve bir adet de 10'luk banknota (560 TL) ihtiyacımız var. Türk Lirası'nın geçen sürede yaşadığı kayıp ise yüzde 180'e ulaşırken, paranın satın alma gücü de kalmadı. 2009 yılında temel gıda ürünlerinde ekmeğin kilogramı 2.03 lira iken, bugün 200 gram ekmek, 1 liradan, kilogramı ise 5 liradan satılıyor.

1 Ocak 2005 tarihinde paradan 6 sıfır atılması ve paranın önüne ‘'yeni'' kelimesinin eklenmesi ile başlayan süreç ibarenin kaldırılması ile sonuçlanmıştı. 1 Ocak 2009 tarihinde, ise Yeni Türk Lirası'ndaki ‘'yeni'' ibaresi kaldırılırken, 200 TL kupürlü banknotlar da yenilenmişti.

Merkez Bankası'nın piyasadaki talebe göre dolaşıma sürdüğü 200 liralık sayısı 2010 yılı başında 29.6 milyon, tutarı ise 5.9 milyar liraydı. 200 TL banknotların sayısı 2017 Aralık ayında tepe noktasına çıkarak 169.5 milyona ulaştı. Ancak, 2018 Ocak ayıda tedavüldeki 200 liralık banknotların sayısı bir ay içinde 9.5 milyon adet azaldı. Bu sert düşüşün ardından şubat-mart ve nisan aylarında banknot sayısı yeniden yükseldi ve 170.4 milyona çıktı. Böylece piyasadaki 200 liralık para miktarı tutar olarak 34 milyar lirayı aştı.

Yorum yap

Yazarın Diğer Yazıları